Чолпон Орозобекова , Бишкек Кыргыз парламентти бүгүнкү жыйынында спикер Өмүрбек Текебаевдин отставкага кетүү арызын күн тартибине киргизип, ал маселени 20-февралда добушка кое турган болуп чечим кабыл алды. Спикердин артынан эки вице-спикер дагы отставкага кетүү тууралуу арызын беришти.
Жыйын башталганда депутаттарга алгач Өмүрбек Текебаев төрагалык кызматтан кетүү жөнүндө арызын дагы бир кароону сунуштап, аны бүгүндөн калтырбай палатанын күн тартибине киргизүүнү өтүндү.
- Өткөндөгүдөй өтпөй калбасын, өтпөй калса да мен күнөөлүү болуп атам. Түшүнбөй калдык, канааттанбай калдык дебегиле. Бул деген оюнчук эмес,- деди Өмүрбек Текебаев.
Бул жолу спикер гана эмес, вице- спикердин экөө тең отставкага кетүүгө арыз жазгандыгы белгилүү болду:
- Жоопкерчилик менен ойлонуп добуш бергиле. Мен кетип атам, эки орун басарды кет деген киши жок. Булар жигиттик кылып, жалпы жоопкерчилик үчүн кетип атышат. Добушка эки бөлүп койом, менин арызымды өзүнчө, орун басарлардын арызын өзүнчө,- деди Текебаев.
Депутат Мелис Эшимканов болсо үчөөнүн тең отставкасын четке кагууну суранды.
- Менин эскертерим ушул, Бакиев каалагандай, мен ишенгендей Кулов каалагандай парламент кризиске кептелди. Бул парламенттин өмүрү кыска, бул парламент жакында тарайт. Себеби биз жаңы спикерди да, бир дагы орун басарды шайлай албайбыз. Ошондуктан булардын жигиттигине таянып туруп, үчөөнүн тең отставкасына каршы добуш берели. Көздү кызартып булардын ордун аңдыганды токтоткула,- деди Мелис Эшимканов.
Палатанын башында тургандардын баары кетип калса парламенттик кризис болот деген чочулоолор да айтылды. Депутат Өмүрбек Бабановдун мындай оюнан кийин Өмүрбек Текебаев дагы вицелердин арызын четке кагууну суранды. Ошентип спикер алгач өзүнүн отставкасын күн тартибине киргизүүнү добушка койду. Бул маселе 50 добуш менен күн тартибине киргизилип, эмки дүйшөмбүдө каралмак болду. Мыйзам боюнча парламенттин кызматтан чегинүүсү үч иш күнүнөн кийин гана каралышы керек.
Андан кийин добушка вице- спикерлер Болот Шерниязов менен Эркинбек Алымбековдун арыздар коюлду. Эки орун басар тең өз арызында Өмүрбек Текебаев кызматтан кеткен күндө мен да кызматтан чегинем деп жазышкан. Бирок 17 гана добуш алып өткөн жок.
Кызматтан кетүүгө арыз жазгандан кийин мыйзамга ылайык Өмүрбек Текебаев сессияны алып баруу укугун Болот Шерниязовго өткөрүп берди. Вице-спикер Шерниязов эмне үчүн Текебаев менен кошо кетүүнү чечкендигин мындайча түшүндүрдү:
- Туура эмес сүйлөп алган жалгыз Текебаев бекен!? Иши да туура эмес, ар бир кадамы туура эмес адамдарга унчукпай эле жүрбөйбүзбү? Бул парламент Бакиевдики эмес, мандатты Бакиев берген эмес. Парламент Куловдуку да эмес. Туура эмес болуп аткан жерди туура эмес деп айтуу конституциялык укугубуз эле го. Текебаевдин катасын кечире алган жок. Эмне үчүн?
Болот Шерниязовдун президент менен Өмүрбек Текебаевге байланыштуу сөзүнө спикер дароо жооп бергенге үлгүрдү:
- Мен кечирим сурагандан көрө кызматтан кетүүнү артык көрдүм. Мен эч кимден кечирим сураганым жок, чындык үчүн сурабайм дагы. Ушул сөзүңөрдү кайталабагыла. Мен кечирим сураганым жок, -деди Өмүрбек Текебаев.
Ошентип эмки дүйшөмбүдө 20- февралда анын спикерлик тагдырын палата өзү чечет. Ал эми депутаттар арасында анын ордуна үч- төрт адамдын аты аталууда.
- Өткөндөгүдөй өтпөй калбасын, өтпөй калса да мен күнөөлүү болуп атам. Түшүнбөй калдык, канааттанбай калдык дебегиле. Бул деген оюнчук эмес,- деди Өмүрбек Текебаев.
Бул жолу спикер гана эмес, вице- спикердин экөө тең отставкага кетүүгө арыз жазгандыгы белгилүү болду:
- Жоопкерчилик менен ойлонуп добуш бергиле. Мен кетип атам, эки орун басарды кет деген киши жок. Булар жигиттик кылып, жалпы жоопкерчилик үчүн кетип атышат. Добушка эки бөлүп койом, менин арызымды өзүнчө, орун басарлардын арызын өзүнчө,- деди Текебаев.
Депутат Мелис Эшимканов болсо үчөөнүн тең отставкасын четке кагууну суранды.
- Менин эскертерим ушул, Бакиев каалагандай, мен ишенгендей Кулов каалагандай парламент кризиске кептелди. Бул парламенттин өмүрү кыска, бул парламент жакында тарайт. Себеби биз жаңы спикерди да, бир дагы орун басарды шайлай албайбыз. Ошондуктан булардын жигиттигине таянып туруп, үчөөнүн тең отставкасына каршы добуш берели. Көздү кызартып булардын ордун аңдыганды токтоткула,- деди Мелис Эшимканов.
Палатанын башында тургандардын баары кетип калса парламенттик кризис болот деген чочулоолор да айтылды. Депутат Өмүрбек Бабановдун мындай оюнан кийин Өмүрбек Текебаев дагы вицелердин арызын четке кагууну суранды. Ошентип спикер алгач өзүнүн отставкасын күн тартибине киргизүүнү добушка койду. Бул маселе 50 добуш менен күн тартибине киргизилип, эмки дүйшөмбүдө каралмак болду. Мыйзам боюнча парламенттин кызматтан чегинүүсү үч иш күнүнөн кийин гана каралышы керек.
Андан кийин добушка вице- спикерлер Болот Шерниязов менен Эркинбек Алымбековдун арыздар коюлду. Эки орун басар тең өз арызында Өмүрбек Текебаев кызматтан кеткен күндө мен да кызматтан чегинем деп жазышкан. Бирок 17 гана добуш алып өткөн жок.
Кызматтан кетүүгө арыз жазгандан кийин мыйзамга ылайык Өмүрбек Текебаев сессияны алып баруу укугун Болот Шерниязовго өткөрүп берди. Вице-спикер Шерниязов эмне үчүн Текебаев менен кошо кетүүнү чечкендигин мындайча түшүндүрдү:
- Туура эмес сүйлөп алган жалгыз Текебаев бекен!? Иши да туура эмес, ар бир кадамы туура эмес адамдарга унчукпай эле жүрбөйбүзбү? Бул парламент Бакиевдики эмес, мандатты Бакиев берген эмес. Парламент Куловдуку да эмес. Туура эмес болуп аткан жерди туура эмес деп айтуу конституциялык укугубуз эле го. Текебаевдин катасын кечире алган жок. Эмне үчүн?
Болот Шерниязовдун президент менен Өмүрбек Текебаевге байланыштуу сөзүнө спикер дароо жооп бергенге үлгүрдү:
- Мен кечирим сурагандан көрө кызматтан кетүүнү артык көрдүм. Мен эч кимден кечирим сураганым жок, чындык үчүн сурабайм дагы. Ушул сөзүңөрдү кайталабагыла. Мен кечирим сураганым жок, -деди Өмүрбек Текебаев.
Ошентип эмки дүйшөмбүдө 20- февралда анын спикерлик тагдырын палата өзү чечет. Ал эми депутаттар арасында анын ордуна үч- төрт адамдын аты аталууда.